ഉദ്ഘാടകനെ അടുത്തറിയാം
കേരളം, ഗോവ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ വരച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രത്തെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്ന അതുല്യ കലാകാരനാണ് ദിനേശ് ഷേണായി. പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, പള്ളികൾ, ചർച്ചുകൾ, തറവാട് വീടുകൾ, കോളനിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ട് അവയുടെ മുന്നിലിരുന്ന് (On-site Sketching) വരയ്ക്കുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. യൂറോപ്പിൽ ഇത്തരം പൊതുസ്ഥല ചിത്രരചന സാധാരണമാണെങ്കിലും, നമ്മുടെ നാട്ടിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചൂടേറിയ കാലാവസ്ഥയിൽ ഇത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. എന്നിരുന്നാലും ദിനേശ് അതീവ ക്ഷമയോടെയും സമർപ്പണത്തോടെയും തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. അദ്ദേഹം വരയ്ക്കുമ്പോൾ നിരവധി ആളുകൾ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി നിൽക്കാറുണ്ട്. യാതൊരു ഔപചാരിക ചിത്രകലാ പരിശീലനവും നേടിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ ചിത്രവും അതിസൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. മങ്ങിയ ഒക്കർ (Ochre) നിറത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഉപയോഗം ചിത്രങ്ങൾക്ക് കാലാതീതമായ ഭംഗി നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിലെ മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ, ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പഴയരക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ് ദിനേശ് ഷേണായിയുടെ വീട്. വീടിന്റെ ഒന്നാം നിലയിലെ വലിയ ഹാൾ മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മകൻ അച്യുത് ഷേണായി നിയമപഠനം നടത്തുകയാണ്. അച്യുതും മികച്ച ചിത്രകാരനാണ്. നിറച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അച്ഛന്റെ ശേഖരത്തിന് കൂടുതൽ മിഴിവേകുന്നു. മകൾ യശോധ ഷേണായി degree second year വിദ്യാർത്ഥിനിയാണ്. നിരവധി വായനക്കാർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്ന ഒരു ഹോം ലൈബ്രറിയും അവൾ നടത്തുന്നു. ഹാളിൽ മികച്ച പുസ്തകശേഖരവുമുണ്ട്. ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അവരുടെ ലാളിത്യവും സ്നേഹപൂർവമായ സമീപനവുമാണ്. ചിത്രങ്ങൾ കാണാൻ എത്തുന്ന എല്ലാവരെയും അവർ ഹൃദയപൂർവം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ചിത്രങ്ങൾ കാണാനും ഫോട്ടോ എടുക്കാനും യാതൊരു വിലക്കുമില്ല. അവരുടെ വീട് ഒരു പൊതുകലാഗ്യാലറിയെപ്പോലെയാണ്. ദിനേശ് ഷേണായിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ ചില പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും പള്ളികളുടെയും പുനർനിർമാണത്തിന് പോലും സഹായകമായിട്ടുണ്ട്. ആ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ലഭ്യമായ ഏക ദൃശ്യരേഖകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കെച്ചുകളായിരുന്നു. ഞാൻ സന്ദർശിച്ച ദിവസം അദ്ദേഹം തുരവൂരിലെ പുരാതന നരസിംഹ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് പോയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മയും മകൾ യശോധയും ചേർന്നാണ് എനിക്ക് ചിത്രങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. വീട്ടിൽ പൂജയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച വലിയ നരസിംഹ വിഗ്രഹവും നരസിംഹസ്വാമിയുടെ അനേകം മനോഹര ചിത്രങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മഹാലക്ഷ്മിയുടെ ചിത്രം, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പണ്ഡർപൂരിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന വിഠോബയുടെ ചിത്രം, ഐരാവതം എന്ന വെള്ള ആനപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ അതിമനോഹരമായ ചിത്രം എന്നിവയും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ തിരുമല ശ്രീ വെങ്കടേശ്വരന്റെ കല്യാണം ആസ്പദമാക്കി ഒരു വലിയ ക്യാൻവാസ് ചിത്രം അദ്ദേഹം വരച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഓർഡർ പ്രകാരം നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സ്വന്തം ശേഖരത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിൽക്കുന്നില്ല. അവയെ നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിന്റെയും പൈതൃകത്തിന്റെയും അമൂല്യ രേഖകളായി അദ്ദേഹം സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഓരോ ചിത്രവും ആസ്വദിച്ച് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ യശോധ അതിന്റെ പിന്നിലെ കഥകൾ വിശദീകരിച്ചു. ദിനേശ് ഷേണായിയെ നേരിൽ കാണാൻ വീണ്ടും വരാമെന്ന് പറഞ്ഞാണ് ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങിയത്. ഹാളിലെ നിറച്ചിത്രങ്ങൾ അച്യുത് ഷേണായിയുടെ സൃഷ്ടികളാണ്. ചരിത്രത്തെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ വരുംതലമുറയ്ക്കായി സംരക്ഷിക്കുന്ന ഈ പ്രതിഭാശാലികളായ കുടുംബം തീർച്ചയായും അഭിനന്ദനം അർഹിക്കുന്നു.
കേരളം, ഗോവ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ വരച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രത്തെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്ന അതുല്യ കലാകാരനാണ് ദിനേശ് ഷേണായി. പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, പള്ളികൾ, ചർച്ചുകൾ, തറവാട് വീടുകൾ, കോളനിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ട് അവയുടെ മുന്നിലിരുന്ന് (On-site Sketching) വരയ്ക്കുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. യൂറോപ്പിൽ ഇത്തരം പൊതുസ്ഥല ചിത്രരചന സാധാരണമാണെങ്കിലും, നമ്മുടെ നാട്ടിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചൂടേറിയ കാലാവസ്ഥയിൽ ഇത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. എന്നിരുന്നാലും ദിനേശ് അതീവ ക്ഷമയോടെയും സമർപ്പണത്തോടെയും തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. അദ്ദേഹം വരയ്ക്കുമ്പോൾ നിരവധി ആളുകൾ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി നിൽക്കാറുണ്ട്. യാതൊരു ഔപചാരിക ചിത്രകലാ പരിശീലനവും നേടിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ ചിത്രവും അതിസൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. മങ്ങിയ ഒക്കർ (Ochre) നിറത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഉപയോഗം ചിത്രങ്ങൾക്ക് കാലാതീതമായ ഭംഗി നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിലെ മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ, ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പഴയരക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ് ദിനേശ് ഷേണായിയുടെ വീട്. വീടിന്റെ ഒന്നാം നിലയിലെ വലിയ ഹാൾ മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മകൻ അച്യുത് ഷേണായി നിയമപഠനം നടത്തുകയാണ്. അച്യുതും മികച്ച ചിത്രകാരനാണ്. നിറച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അച്ഛന്റെ ശേഖരത്തിന് കൂടുതൽ മിഴിവേകുന്നു. മകൾ യശോധ ഷേണായി degree second year വിദ്യാർത്ഥിനിയാണ്. നിരവധി വായനക്കാർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്ന ഒരു ഹോം ലൈബ്രറിയും അവൾ നടത്തുന്നു. ഹാളിൽ മികച്ച പുസ്തകശേഖരവുമുണ്ട്. ഈ കുടുംബത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അവരുടെ ലാളിത്യവും സ്നേഹപൂർവമായ സമീപനവുമാണ്. ചിത്രങ്ങൾ കാണാൻ എത്തുന്ന എല്ലാവരെയും അവർ ഹൃദയപൂർവം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ചിത്രങ്ങൾ കാണാനും ഫോട്ടോ എടുക്കാനും യാതൊരു വിലക്കുമില്ല. അവരുടെ വീട് ഒരു പൊതുകലാഗ്യാലറിയെപ്പോലെയാണ്. ദിനേശ് ഷേണായിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ ചില പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും പള്ളികളുടെയും പുനർനിർമാണത്തിന് പോലും സഹായകമായിട്ടുണ്ട്. ആ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ലഭ്യമായ ഏക ദൃശ്യരേഖകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കെച്ചുകളായിരുന്നു. ഞാൻ സന്ദർശിച്ച ദിവസം അദ്ദേഹം തുരവൂരിലെ പുരാതന നരസിംഹ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിന് പോയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മയും മകൾ യശോധയും ചേർന്നാണ് എനിക്ക് ചിത്രങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. വീട്ടിൽ പൂജയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച വലിയ നരസിംഹ വിഗ്രഹവും നരസിംഹസ്വാമിയുടെ അനേകം മനോഹര ചിത്രങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മഹാലക്ഷ്മിയുടെ ചിത്രം, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പണ്ഡർപൂരിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന വിഠോബയുടെ ചിത്രം, ഐരാവതം എന്ന വെള്ള ആനപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ അതിമനോഹരമായ ചിത്രം എന്നിവയും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ തിരുമല ശ്രീ വെങ്കടേശ്വരന്റെ കല്യാണം ആസ്പദമാക്കി ഒരു വലിയ ക്യാൻവാസ് ചിത്രം അദ്ദേഹം വരച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഓർഡർ പ്രകാരം നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സ്വന്തം ശേഖരത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിൽക്കുന്നില്ല. അവയെ നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിന്റെയും പൈതൃകത്തിന്റെയും അമൂല്യ രേഖകളായി അദ്ദേഹം സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഓരോ ചിത്രവും ആസ്വദിച്ച് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ യശോധ അതിന്റെ പിന്നിലെ കഥകൾ വിശദീകരിച്ചു. ദിനേശ് ഷേണായിയെ നേരിൽ കാണാൻ വീണ്ടും വരാമെന്ന് പറഞ്ഞാണ് ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങിയത്. ഹാളിലെ നിറച്ചിത്രങ്ങൾ അച്യുത് ഷേണായിയുടെ സൃഷ്ടികളാണ്. ചരിത്രത്തെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ വരുംതലമുറയ്ക്കായി സംരക്ഷിക്കുന്ന ഈ പ്രതിഭാശാലികളായ കുടുംബം തീർച്ചയായും അഭിനന്ദനം അർഹിക്കുന്നു.